صندوق‌های بیت‌کوین در راه بورس/ تجربه طلا تکرار می‌شود؟

ورود دارایی‌های جدید به بازار سرمایه ایران سابقه‌ای نسبتا کوتاه دارد اما اثرات قابل‌توجهی به جای گذاشته است. اولین نمونه موفق آن، صندوق‌های مبتنی بر طلا بودند که در مرداد سال ۱۳۹۶ وارد بورس شدند.

به واسطه اضافه شدن یک کلاس دارایی جدید به بازار سرمایه، بخشی از سرمایه‌گذاران که تمایل به خرید طلای فیزیکی داشتند، دارایی تحت مدیریت خود را روانه بازار کردند. اما این تزریق نقدینگی فقط برای صندوق‌های طلا نبود و تمام بورس و فرابورس را تحت تاثیر خود قرار داد.
ارزش معاملات بورس در ماه قبل از ورود صندوق طلا به بازار ۱.۹۷ همت و این عدد برای فرابورس ۶۸۰ میلیارد تومان بود. اما با راه اندازی صندوق‌های طلا، ضمن تزریق نقدینگی به این کلاس دارایی، ارزش معاملات بورس و فرابورس در مرداد ماه به ترتیب به ۳.۳۹ همت و ۱.۶ میلیارد تومان رسید.

اکثر کارشناسان، درصدی از رشد ارزش معاملات را به همین صندوق‌های طلا مرتبط دانستند، چرا که رشد ۶۹ درصدی ارزش معالات بورس و رشد ۱۴۱ درصدی ارزش معاملات فرابورس، به چیزی فراتر از پارامترهای کلان اقتصادی نیاز دارد.

افزایش در ارزش معاملات واضحا افزایش شاخص‌های بورسی را به همراه داشت؛ به طوری که شاخص کل تنها در عرض ۵ ماه ۲۳ درصد رشد یافت.

ورود صندوق بیت‌کوین به بورس؛ تحولی در بازار سرمایه

حال که زمزمه ورود صندوق بیت کوین به گوش می‌رسد؛ آیا می‌توان امیدوار بود که این صندوق‌ها بتوانند دارایی تحت مدیریت خود را به اندازه ۱۴ صندوق طلا در بازار سرمایه افزایش دهند؟

در مرحله اول باید گفت که در سال ۹۶، تمایل خرید مردم به طلا به مراتب کمتر از الآن بود، اما ابزارسازی نوین سازمان بورس بخشی از همان تقاضا را به سمت بازار کشاند و ارزش معاملات و پویایی را به بازار برگرداند.

حال با توجه به هجوم انواع ریسک‌های سیستماتیک به کشور، سرمایه‌گذاران بیشتری تمایل دارند تا هم در بازار ارز دیجیتال سرمایه‌گذاری کنند و هم به واسطه ماهیت دلاری آن، ارزش ریالی سرمایه خود را در برابر نوسانات دلار حفظ کنند.

از سوی دیگر کلاس دارایی‌های موجود در بازار سرمایه افزایش می‌یابد. این اتفاق از آن جهت حائز اهمیت است که در کشورهای تورمی، معمولا افت و رشد بازارهای مالی به صورت چرخشی رقم خورده و اقبال هم‌زمان به تمام بازارها کمتر صورت می‌ظگیرد.

ورود صندوق‌های بیت کوین می‌تواند سبب چرخش نقدینگی در خود بازار شود و از خروج پول جلوگیری کند؛ اتفاقی که در حال حاضر با چرخش پول بین بازار سهام، صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های طلا دنبال می‌شود و همچنین سیگنال‌های مختلفی از سیاست‌های کلان اقتصاد داخلی و خارجی به سرمایه‌‎گذاران منتقل می‌کند.

می‌توان گفت که ورود اولین صندوق قابل معامله بیت‌کوین به بورس تهران می‌تواند گامی مهم در تنوع‌بخشی به بازار سرمایه ایران باشد. تجربه موفق صندوق‌های طلا نشان داده است که اضافه شدن دارایی‌های نوین می‌تواند نقدینگی جدیدی را وارد بازار کند و حتی سایر بخش‌های بورس و فرابورس را تحت تأثیر قرار دهد.

در شرایطی که سرمایه‌گذاران به دنبال راه‌هایی برای حفظ ارزش دارایی‌های خود در برابر نوسانات اقتصادی هستند، صندوق‌های بیت‌کوین می‌توانند به یک ابزار جذاب برای جذب نقدینگی و چرخش سرمایه در بازار تبدیل شوند. این اقدام همچنین باعث افزایش عمق بازار سرمایه و کاهش خروج پول به بازارهای غیرمولد خواهد شد.