ارزش خالص دارایی یا NAV چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

دارایی‌های خالص نشان‌دهنده‌ی ارزش کل هر شرکتی هستند و با کسر بدهی‌ها‌ از کل دارایی‌ها محاسبه می‌شوند. این محاسبات به منزله‌ی تصویر سریعی از موجودی شرکت به غیر از بدهی‌های آن هستند. محاسبات گوناگون دارایی خالص اطلاعات ویژه‌ای را درمورد وضعیت مالی شرکت ارائه می‌دهند. در این مطلب بررسی می‌کنیم که ارزش خالص دارایی یا NAV چیست و نحوه محاسبه NAV را با مثال توضیح می‌دهیم.

 دارایی خالص یعنی چه؟

سازمان‌های غیرانتفاعی باید صورت وضعیت مالی خود را گزارش دهند که شامل ارزش خالص دارایی است. در این گزارش دارایی‌های خالص به ۲ دسته‌ی «با محدودیت اهداکننده» و «بدون محدودیت اهداکننده» تقسیم می‌شوند. این موضوع به تنظیم‌کنندگان کمک می‌کند که مطمئن شوند سازمان‌های غیرانتفاعی بر اساس دستورالعمل‌های تعیین‌شده فعالیت می‌کنند.

هر نهادی که دارایی و بدهی دارد، می‌تواند دارایی خالص را محاسبه کند. این محاسبه‌ی مفیدی برای بیش‌تر سازمان‌هاست، زیرا زمینه‌ی مهمی از سلامت کلی کسب‌وکارها را فراهم می‌کند.

هرچه دارایی‌های خالص بیش‌تر باشند، وضعیت مالی کسب‌وکار بهتر است. بسته به نوع صنعت و نحوه‌ی استفاده از دارایی‌های خالص، ممکن است در زمینه‌های مختلف به آن اشاره شود، اما پس از در نظر گرفتن بدهی‌ها، ارزش پایه‌ی دارایی‌های یک واحد تجاری ذکر خواهد شد.

اهمیت دارایی خالص

حال که تا حدودی توضیح دادیم NAV چیست و چه مفهومی دارد، در ادامه به اهمیت دارایی‌های خالص می‌پردازیم. دارایی‌های خالص از آن جهت مهم‌اند که تفاوت بین دارایی‌های یک واحد تجاری و بدهی‌های آن را مشخص می‌کنند. شرکت‌هایی که دارایی خالص مثبت دارند، ممکن است از نظر مالی سالم باشند؛ برعکس، اگر دارایی‌های خالص یک شرکت منفی باشد، به طور قطع مشکلات مالی خواهد داشت.

شرکتی که با وجود بدهی‌های سنگین، دارایی‌های بسیاری نیز دارد، می‌تواند آن‌ها را بفروشد تا تمام یا بخشی از بار بدهی خود را سبک کند. ممکن است مدیر مالی تصمیم بگیرد منابع را به مذاکره درباره‌ی بدهی، کاهش سود و مدیریت بهتر بدهی اختصاص دهد.

در نهایت، دارایی‌های خالص منفی می‌توانند تعیین کنند که آیا باید درمورد ورشکستگی برنامه‌ریزی کرد یا خیر. در صورتی که راه‌حل‌های گفته‌شده مؤثر نباشند، بدترین سناریوی ممکن رقم خواهد خورد.

نحوه‌ی محاسبه NAV

در ادامه‌ی مطلب می‌خوانید فرمول محاسبه NAV چیست.

دارایی خالص = کل دارایی‌ها – کل بدهی‌ها

مثال

اگر شرکتی ادعا کند که دارای ۱۱۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی دارایی و ۶,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی بدهی در ترازنامه است، دارایی خالص ۵,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی خواهد بود.

۵,۰۰۰,۰۰۰ = ۶,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۱,۰۰۰,۰۰۰

در حالی که روش محاسبه‌ی دارایی‌های خالص را تمرین می‌کنید، در نظر بگیرید که ترازنامه‌ها ارزش دفتری را بیش از ارزش بازار منصفانه ذکر می‌کنند؛ بنابراین، ارزش کل دارایی‌های خالص ممکن است هنگام تبدیل به پول نقد برابر نباشد.

نمونه‌هایی از دارایی‌های خالص

حال که دریافتید NAV چیست و با نحوه‌ی محاسبه آن آشنا شدید، در ادامه مثال‌هایی را درمورد روش استفاده از دارایی‌های خالص آورده‌ایم:

ارزش خالص دارایی (NAV)

عبارت «ارزش خالص دارایی» در بین سرمایه‌گذاران محبوبیت بسیاری پیدا کرده‌است. معمولا هنگام محاسبه‌ی ارزش فردی سهام، ارزش دارایی‌های خالص این محاسبات را یک قدم جلو می‌برد، در حالی که می‌تواند به معنای تفاوت بین دارایی‌ها و بدهی‌ها باشد.

در این زمینه ارزش خالص دارایی مساوی است با دارایی خالص/ تعداد کل سهام.

مثال ۱

شرکت موسیقی کنسرتو (Concerto Music Company) در لاس‌وگاس یک شرکت عمومی در زمینه‌ی معاملات تجهیزات موسیقی است. مجموع دارایی آن‌ها ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار و شامل ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار بدهی و ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ سهم است.

دارایی‌های خالص شرکت موسیقی کنسرتو به شرح زیر هستند:

دارایی خالص = ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۳۰,۰۰۰,۰۰۰= ۷۰,۰۰۰,۰۰۰

ارزش خالص دارایی = ۷۰,۰۰۰,۰۰۰ / ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۷ /ارزش خالص دارایی در هر سهم

مثال ۲

شرکتی را درنظر بگیرید که از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولید‌کننده‌ی یخچال است. دارایی خالص شرکت ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی با بدهی ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی و ۳۵,۰۰۰,۰۰۰ سهم است.

دارایی خالص = ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰- ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰

ارزش خالص دارایی = ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی/ ۳۵,۰۰۰,۰۰۰ = ۲.۸۶ واحد پولی/ ارزش خالص دارایی هر سهم

افزایش ارزش خالص دارایی (NAV)

مثال

یک شرکت نرم‌افزاری را در نظر بگیرید که طی ۵ سال گذشته، ارزش خالص دارایی در ترازنامه برای آن به شرح زیر گزارش شده‌است:

• • سال اول: ۲۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال دوم: ۸۲,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال سوم: ۱۲۴,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال چهارم: ۲۱۵,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال پنجم: ۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی.

این ارقام هنگامی که در گزارش‌های مالی ثبت می‌شوند، می‌توانند شامل نمودارهایی باشند که نشان‌دهنده‌ی حرکت مالی صعودی این شرکت به عنوان یک شرکت فناوری محبوب هستند. این گزارش‌ها نشان می‌دهند که این شرکت باید بسیار فراتر از رقابت عمل کند تا شاهد رشد این نوع دارایی خالص در یک دوره‌ی پنج‌ساله باشد.

کاهش ارزش خالص دارایی (NAV)

مثال

یک فروشگاه خرده‌فروشی موسیقی و سرگرمی خانگی را در نظر بگیرید که طی ۵ سال گذشته، دارایی‌های خالص آن در ترازنامه به شرح زیر گزارش شده‌اند:

• • سال اول: ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال دوم: ۲۲,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال سوم: ۱۷,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال چهارم: ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • سال پنجم: ۹,۰۰۰,۰۰۰ واحد پولی.

نمودار این ارقام افت شدیدی را نشان می‌دهد، بدین معنا که این فروشگاه عملکرد ضعیفی دارد. در صورت تداوم این روندهای مالی، ممکن است ورشکستگی را تجربه کند؛ بنابراین، متخصصان مالی برای ارائه‌ی دیدگاه‌ها درمورد وضعیت مالی شرکت از آن استفاده خواهند کرد.

بیانیه‌ی وضعیت مالی

وقتی از سازمان‌های غیر‌انتفاعی گفته می‌شود‌، بیانیه‌ی وضعیت مالی به جای ترازنامه به سازمان‌های تنظیم‌کننده ارائه می‌شود. این سند نحوه‌ی استفاده از کمک‌های مالی را با در نظر گرفتن دارایی‌های خالص شرح می‌دهد‌.

این کار را همراه با تقسیم دارایی‌های خالص با محدودیت یا بدون محدودیت انجام می‌شود که به نحوه‌ی استفاده‌ی اهداکنندگان از پول اشاره می‌کند.

اگر قرار است پول بدون محدودیت استفاده شود، هنگام محاسبه‌ی دارایی خالص لحاظ می‌شود. هزینه‌هایی مانند یک ساختمان اختصاصی که برای اهداف خاصی استفاده می‌شود، در دسته‌ی محدودیت‌ها قرار می‌گیرند.

ممکن است بیانیه‌ی وضعیت مالی به این شکل باشد:

• • دارایی خالص بدون محدودیت اهداکننده: ۲۰,۰۰۰ واحد پولی؛

• • دارایی خالص با محدودیت اهداکننده: ۸۰,۰۰۰ واحد پولی.